Grupa docelowa:
Cudzoziemcy uprawnieni do pobytu w Polsce, pracodawcy zatrudniający cudzoziemców, uczelnie i szkoły, organizacje międzynarodowe, instytucje kultury i sportu oraz służba zdrowia.
Streszczenie:
Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 20 listopada 2025 r. określa 31 szczególnych przypadków, w których cudzoziemcy mogą pracować w Polsce bez zezwolenia na pracę lub oświadczenia o powierzeniu pracy. Obejmuje m.in. nauczycieli języków obcych, studentów odbywających praktyki, pracowników medycznych z prawem wykonywania zawodu w Polsce, artystów, sportowców, duchownych, pracowników organizacji międzynarodowych oraz osoby delegowane krótkoterminowo. Rozporządzenie wchodzi w życie 1 grudnia 2025 r., zastępując przepisy z 2015 r.
Pozytywne elementy:
- Szeroki katalog zwolnień – 31 kategorii ułatwia legalną pracę cudzoziemców w wielu dziedzinach bez zbędnej biurokracji
- Wsparcie dla sektora medycznego – lekarze, pielęgniarki, ratownicy medyczni, fizjoterapeuci i farmaceuci mogą pracować bez dodatkowych zezwoleń
- Ułatwienia dla studentów – mogą pracować podczas studiów oraz odbywać praktyki zawodowe
- Promowanie wymiany kulturalnej – artyści, wykładowcy, dziennikarze mogą pracować do 30 dni rocznie bez formalności
- Okres przejściowy – 6 miesięcy na dostosowanie się do nowych przepisów dla osób pracujących na starych zasadach
- Dodatkowe ułatwienie dla studentów niepublicznych uczelni – do 30 czerwca 2026 r. mogą pracować bez zezwolenia
Negatywne elementy:
- Limit 30 dni dla wielu kategorii – może być niewystarczający dla artystów, sportowców czy wykładowców
- Skomplikowane warunki dla studentów – wymagania dotyczące zatwierdzenia uczelni mogą być niejasne
- Brak automatyzmu dla wszystkich medyków – tylko wybrane zawody medyczne objęte zwolnieniem
- Krótki okres przejściowy – 6 miesięcy może nie wystarczyć na pełne dostosowanie się do nowych przepisów
- Limit 3 miesięcy dla pracowników delegowanych – może utrudniać realizację dłuższych projektów technicznych
Kto zyska i dlaczego:
- Cudzoziemcy z wykształceniem medycznym – mogą szybko podjąć pracę w polskiej służbie zdrowia bez zbędnych formalności
- Studenci-cudzoziemcy – mogą łączyć naukę z pracą oraz odbywać obowiązkowe praktyki
- Artyści i sportowcy – ułatwiony dostęp do polskiego rynku dla krótkoterminowych projektów
- Pracodawcy w służbie zdrowia – łatwiejszy dostęp do wykwalifikowanych pracowników medycznych z zagranicy
- Uczelnie i szkoły – mogą zatrudniać nauczycieli języków obcych bez dodatkowych procedur
- Organizacje międzynarodowe – ich pracownicy mogą swobodniej działać w Polsce
Kto straci i dlaczego:
- Polscy pracownicy w niektórych sektorach – mogą odczuć większą konkurencję na rynku pracy
- Agencje pośrednictwa pracy – mniej zleceń związanych z uzyskiwaniem zezwoleń
- Urzędy pracy – mniejsze wpływy z opłat za zezwolenia (choć także mniej obciążeń administracyjnych)
- Cudzoziemcy spoza katalogu – mogą czuć się dyskryminowani wobec uprzywilejowanych grup
Kontrowersje:
- Preferencje dla wybranych zawodów – czy podział na zawody objęte i nieobjęte zwolnieniem jest sprawiedliwy i uzasadniony
- Ryzyko nadużyć – limity czasowe (30 dni, 3 miesiące) mogą być trudne do weryfikacji i kontroli
- Wpływ na polski rynek pracy – czy ułatwienia nie zwiększą konkurencji dla polskich pracowników, szczególnie w służbie zdrowia
- Niejasne kryteria zatwierdzania uczelni – studenci niektórych niepublicznych uczelni mogą być w gorszej sytuacji
- Brak konsultacji – nie wiadomo, czy przepisy były uzgadniane z partnerami społecznymi i organizacjami reprezentującymi cudzoziemców
- Dyskryminacja zawodowa – dlaczego tylko wybrane zawody medyczne są zwolnione, a inne (np. diagności laboratoryjni) nie
Podmiot wprowadzający akt prawny: Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej – 25.11.2025, Dz.U. 2025 poz. 1620 – Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Powiązane linki: https://dziennikustaw.gov.pl/DU/2025/1620